حل 66[ شصت و شش] سئوال دينى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٨٤ - آسمانهاى هفتگانه از نظر قرآن وتحليل آن بطور بى سابقه
بدست بيآوريم زيرا بر مجرد اطلاق سماء نمىتوان اعتماد كرد چون عرفا اگر در يك زمين دو جريبى صد چراغ را (در يك حصه آن) روشن كنيم گفته ميشود كه زمين، مذكور به چراغها زينت داده شده و استيعاب چراغ بر زمين مذكور شرط صحبت و صدق گفته فوق نيست.
و اما درباره موضوع دوم بايد بدانيم كه راهى براى اثبات اينكه مراد قرآن تمام ستارگان است و لو از كهكشانهائى باشد كه هنوز قدرت علمى انسانها بر آن احاطه پيدا نكرده نداريم جز اينكه بگويم لفظ كوكب (در سوره صافات) باصطلاح ادبى جمع محلى بلام است و در علم اصول فقه ثابت شده كه جمع محلى بلام مفيد عموم است.
و از طرف ديگر در اين سه آيه زينت ستارگان مخصوص براى ساكنان زمين ما معرفى نشده تا بگوئيم ستارگان غير مرئى بچشم غير مسلح براى ما زينت گفته نمىشود.
ولى آنچه به نظر نگارنده رجحان دارد اينست كه مراد از ستارگان زينتدهنده آسمان اول- و الله العالم تنها ستارگان محسوس غالب مردم است نه جميع ستارگان، زيرا دلالت لفظ جمع با لام بر عموم آنقدر قوى نيست كه بشود بآن اعتماد نمود. و از طرف ديگر هيچ بعيد نيست كه غرض از تزئين زينت براى انسانها باشد نه براى اهل آسمان چنانچه